Mijn Draaibank - Creatief Houtdraaiwerk

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Mijn Draaibank

Techniek
 

EEN NIEUWE DRAAIBANK. (1997)

Stel je eens voor, heb je net een nieuwe draaibank gebouwd en voor de eerstvolgende opdracht is ie alweer te klein. Als amateur houtdraaier wordt je wel eens gevraagd om een knopje of pootje o.i.d. te draaien, maar om zes beukenhouten trapbalusters van ongeveer 1400 x 210 mm. te draaien, is nou niet direct een klus waar je als amateur houtdraaier voor gevraagd wordt. Maar aangezien ik van uitdagingen hou en  zodoende al enige ervaringen in het uitvoeren van bijzondere opdrachten heb opgedaan (zie "getorste zuilen 1993") vond ik ook deze opdracht wel een leuke klus, temeer omdat ik net m’n nieuwe draaibank klaar had. Er was echter een probleem, de draaibank was te klein hiervoor en moest dus verlengd worden.
Maar laat ik eerst vooraan beginnen met te vertellen hoe ik deze bank gebouwd heb.

Al geruime tijd liep ik met de gedachte om een andere draaibank te bouwen.
Ondanks dat ik best wel behoorlijke werkstukken op mijn oude draaibank heb geproduceerd, was ik hier niet meer tevreden mee. Mijn oude bank was een simpele constructie, een zgn. tafelmodel, gedragen door twee zware steunen welke aan de muur van de werkplaats waren bevestigd. Bij zwaardere werkstukken welke niet perfect in balans waren, trilde de hele schuur dan mee. Bij het ontwerpen van de nieuwe bank heb ik eerst een aantal criteria opgesteld waaraan deze moest voldoen, nl.
      1- Ze moest stabiel en toch ook weer flexibel hanteerbaar zijn.
      2- Er moesten grotere diameters en lengtes op gedraaid kunnen worden.
      3- Voor transport (demonstraties ?) moest ze ook demonteerbaar zijn.

Dit heeft geresulteerd in een draaibank welke bestaat uit de volgende onderdelen,
     1- Een hoofdbok, welke gevuld wordt met zand voor stabiliteit en reductie van vibraties.
     2- Een eindbok.
     3- Een bed van kokerprofiel van 70 x 40 mm. met daarop gelast blankstalen bedbanen van 50 x 10 mm.
     4- Een verplaats- en draaibare hoofdkop met as en motor.
     5- Een ” losse” kop
     6- Een bedverlengstuk van 800 mm.
     7- Een leunspaanhouder met excenter snelklem.

De hoofdbok.

Deze bestaat uit 5 mm. dik staalplaat voor de zijwanden en 10 mm. staalplaat voor de boven en onderzijde. Het geheel is gelast en de buitenhoeknaden zijn glad, afgerond, geslepen.
De afm. van de bok zijn:     de bodem is 300 x 250 mm
                                            de bovenzijde meet 200 x 140 mm.
                                            de hoogte is 750mm.
Aan de linkerzijde zijn onder de bodem twee nokken (diam.30 x 20 mm) gelast als voetsteunen en aan de rechterzijde is voorlangs een ca. 500 mm. lang u-profiel gelast met daarin op de uiteinden elk een M14 stelbout. Hierdoor kan de bok stabiel afgesteld worden.In het ”deksel” van de bok zijn vier M12 gaten getapt voor het bevestigen van het bed en een gat van 60 x 40 mm voor het vullen van het zand.

De eindbok.

De eindbok bestaat uit 80 x 40 mm. U-profiel, in de vorm van een “A”, waarbij de benen op de ligger staan. In de uiteinden van de ligger, welke ca. 50 mm. uitsteken buiten de benen, zijn ook weer M14 stelbouten aangebracht voor het afstellen van de eindbok. De bovenzijde is vlak en meet 140 x 80 mm. waarin ook weer vier M12 gaten zijn getapt voor bevestiging van het bed.

Het bed.

Het bed bestaat uit twee 70 x 40 mm. kokerprofielen met daarop gelast blankstalen bedbanen van 50 x 10 mm. welke aan de binnenzijde 10 mm. oversteken voor het vrij kunnen bewegen van de klemblokken van hoofdkop, losse kop en leunspaanhouder. Ter versteviging en om eventuele torsie van het bed te verminderen, zijn er op gelijke afstanden van elkaar vier 60 x 40 x 40 mm. kokerprofielen dwars tussen de bedkokerprofielen gelast. Voor de montage van het bed op de onderbokken zijn onder de uiteinden van het bed staalplaten gelast van 200 x 140 x 10 mm.
De plaat onder het rechtereind van het bed steekt ca. 50 mm. over voor de bevestiging van een verlengstuk.

De hoofdkop met as.

De kop voor de as met lagers bestaat uit 10 mm. dik staalplaat voor de bodem en zijkanten. De voor, achter- en bovenkant zijn van 5 mm. plaatstaal. De totale afmetingen van de hoofdkop zijn 320 x 200 x 140 mm. De as is in de hoofdkop gemonteerd in twee flenslagers, het rechterlager is met asgat van 35 mm. en het linkerlager met asgat van 30 mm. De as is door een (collega) metaaldraaier vervaardigd evenals diverse andere benodigdheden en aanpassingen. Op de linkerzijde van de as is een drietraps V-poelie (50-70-90 mm) gemonteerd, welke verwisseld kan worden door een grotere poelie ( 130-150-170 mm). Hierdoor heb ik 6-toerentallen van ca. 400-2800 tpm. Om niet alle attributen, zoals spankop, meenemers, opspanplaten e.d. nieuw te moeten kopen heb ik, ondanks dat hiervoor in de handels niets te krijgen is, de schroefdraad en conusopname hetzelfde laten maken als op m’n oude as, tw. M40 x 3 mm. en morseconus 3 met M18 schroefeind. Vanwege de gecompliceerde constructie was deze as niet meer geschikt voor hergebruik op de nieuwe draaibank. Exact in het midden van de bodemplaat is een gat van 25 mm. geboord, waardoor een in het klemblok gelast draadeind van M24 past voor het vastzetten van de kop. Het klemblok, klemt zich vast onder de 50 x 10 mm. bedbanen. Voor het geleiden en centreren van de kop bij het verplaatsen is onder de bodemplaat, exact in het midden, een ring van 40 mm. diameter gemonteerd. (de ruimte tussen de bedbanen)
De hoofdkop is aan de voorzijde onderlangs over de gehele breedte en ca. 40 mm. hoog opengelaten voor toegang naar de M 24 moer om de kop met een steeksleutel vast te zetten. De motor is op een motorwip achter de hoofdkop gemonteerd en het geheel is draaibaar en verschuifbaar over de gehele lengte van het bed en is kan hierdoor in elke gewenste positie geplaatst worden.
Voor het exact richten van de as nadat deze verplaatst is geweest, span ik eenzijdig een klosje in en in het vrije uiteinde draai ik even een centerpuntje waarmee ik de kop uitricht op de het center in de losse kop.

De losse kop.

De kast bestaat uit een bodemplaat van 170 x 130 x 10 mm. en de wanden zijn van 4 mm. dik plaatstaal. Aan de achterzijde is over de gehele breedte ook weer een sleuf van 40 mm. hoog opengelaten voor het vastzetten van de kop. Het vastzetten gebeurt op dezelfde manier als bij de hoofdkop, echter hier heb ik een ca. 200 mm. lange hendel aan de moer gelast voor de bediening van de moer. Het klemblok kan met kwartslagen verdraaid worden, voor het instellen van de juiste spankracht. Voor het exact positioneren van de schroefspil, waarin het center wordt opgenomen, is de schroefspil gedemonteerd. Op de hoofdas heb ik, na deze eerst op het bed uitgericht te hebben, een in de spankop geklemde klos van ca. 200 mm. lang precies op dezelfde diameter gedraaid als de schroefspil en heb hier het spilhuis overheen geschoven. Hierdoor was deze exact gecentreerd. Vervolgens is de bovenzijde van de losse kop zodanig bijgeslepen en gevijld totdat deze onder het spilhuis door kon schuiven. In deze positie is vervolgens het spilhuis op de kop gelast. Hierdoor is de losse kop exact uitgelijnd op de hoofdas. Alle lasnaden zijn hierna glad en afgerond geslepen. Voor geleiding van kop zijn onder de bodemplaat, links en rechts, geleidingsplaatjes geschroefd waarmee de kop ook precies uitgelijnd kan worden. Het mechanisme van de losse kop, schroefspil met morseconus 2 opname en spilhuis, was reeds eerder voor de oude bank door m’n collega vervaardigd en is nu weer gebruikt voor deze bank.

De leunspaanhouder.

De leunspaanhouder is uitgevoerd met een snelspanklem. De slede is 300 x 70 x 40 mm. en is gemaakt van 40 x 15 mm. platstaal voor de zijkanten en achterzijde. Aan de voorzijde is een blok van 70 x 40 x 40 mm. gebruikt waarop de zuil, ook 40 x 40 mm., voor de leunspaan is gelast. Het maken van de excentrische spil, kleminrichting en het uitdraaien van de spillager gaten in het voor en achterblok alsook het gat in de zuil is ook weer gedaan door mijn collega. Als leunspaan gebruik ik hoekijzer van 60 x 40 mm. in lengtes van 70 t/m 300 mm. welke ik kan verwisselen en d.m.v. een schroef (M12) op de leunspaanspil monteer.

Het verlengstuk.

Bij het construeren van de draaibank was ik er al vanuit gegaan dat het ook mogelijk moest zijn om het bed te verlengen met een los verlengstuk. Het maken van dit verlengstuk had ik echter pas gepland als dit nodig zou zijn, maar dit was al eerder dan ik verwacht had.  Na hiervoor nog snel het benodigde materiaal gehaald te hebben, heb ik een 800 mm. lang verlengstuk in elkaar gelast. Dit verlengstuk is ook samengesteld uit 70x40 mm. kokerprofiel met daarop 50x10 mm. bedbanen en 60x40x40 mm. kokerprofiel verstevigings stukken. Het verlengstuk wordt met 4 M10 bouten vastgeschroefd aan de aan het draaibankbed overstekende onderplaat en bedbanen. Aangezien het verlengstuk maar zelden gebruikt wordt, wordt dit aan het uiteinde ondersteund door een op lengte gezaagd balkje o.i.d.

Specificaties van de nieuwe draaibank zijn :   Capaciteit tussen de centers is: 1000 mm
                                                                         Met verlengd bed: 1750 mm.
                                                                         Centerhoogte boven het bed:   250 mm.
                                                                         Centerhoogte boven leunspaanslede:   210 mm.
                                                                         Motorvermogen: 220V/1pk 6 snelheden van ca. 400-2800 tpm.
                                                                         Opname hoofdas: M40x3 mm./mc3 met M18 schroefeind aan de conus.
                                                                         Opname losse kop: MC 2

 






Het draaien van de trapbalusters.

Nadat de nieuwe draaibank zover af is dat er weer gedraaid kan worden ben je uiteraard benieuwd hoe ze zich zal gedragen tijdens het draaien. Nou, hiervoor kreeg ik goed de gelegenheid, de bank was net klaar toen het hout voor trapbalusters werd gebracht. De opdracht was het draaien van 6 zware beukenhouten trapbalusters van ca. 1300 mm. - 1500 mm. x 210 mm. diameter (gewicht ca. 40 - 60 kg.) volgens tekening. De koppen waren separaat gemaakt,gestart ben ik met het draaien van de zuilen. Op de kopse kanten heb ik het middelpunt afgetekend, waarna ik hier gaten van ca. 20 mm. diep heb geboord met corresponderende diameter voor meenemer en centerpunt. Hierdoor vallen meenemer en centerpunt in het hout, wat vanwege veiligheidsoverwegingen is gedaan om te voorkomen dat deze zware balken tijdens het draaien onverhoeds uit de bank zouden kunnen springen.

Met de bank op het laagste toerental was er toch nog enige onbalans, veroorzaakt doordat de hoeken van de balken niet gelijk waren afgeschuind. Door met de elektr. handschaaf aan de zwaarste zijde wat weg te nemen was dit snel verholpen. Met behulp van een hoekijzer van ca. 1000 mm. x 40 x 40 mm. en de oude en nieuwe leunspaanhouder, heb ik nog snel een lange leunspaan gemaakt, waardoor de leunspaan veel minder versteld hoefde te worden. De zuilen werden geheel recht, met aan de bovenzijde een afgeronde schouder (radius 80 mm),een kraal (diameter 140 mm. x 17 mm.) en een pen (dia. 60 mm. x 60 mm.) voor het monteren van de apart te draaien kop. Met uitzondering van de profilering van schouder, kraal en pen, zijn de zuilen uitsluitend met een grote (50 mm) diep gesmede schrobguts voor, recht en glad gedraaid. Door de lange leunspaan goed parallel in te stellen en vervolgens de wijsvinger als aanslag te gebruiken, de schrobguts wordt hier in de ondergreep vastgehouden, kan zeer goed vlak en redelijk glad gedraaid worden. Voor de profilering van de schouderpartij, is gebruik gemaakt van afsteekbeitel, guts (13 mm) en schuine draaibeitel.
Met een in de elektr. boormachine gemonteerde schuurschijf (dia.120 mm), voorzien van klittenbandsysteem voor het snel verwisselen van de schuurschijven, zijn de zuilen met draaiende bank en boormachine opgeschuurd. Gestart is met korrel 120, oplopend naar korrel 220. De schouderprofilering is met de hand nageschuurd.
De profilering van de koppen bestond uit een grote kraal ( 210 mm diameter x 80 mm) met daarop twee schijven met kwartrondprofiel (diameter 130 en 90 mm x 20 mm) en als afsluiting een plat bolletje (diameter 40 mm x 20 mm). De koppen zijn eerst eenzijdig opgespannen op een schroefplaat en vervolgens is de kopse kant vlak gedraaid en is hier het gat voor de pen in gedraaid.
Op de schroefplaat is vervolgens een klos van 100 x 100 mm opgespannen waaraan een pen van   60 mm x 60 mm diameter is gedraaid waarop de koppen nu andersom worden opgespannen.
De koppen worden gedraaid met het meedraaiend center in positie. Nadat de kop op de juiste diameter is gedraaid, wordt met een aftekenmal de maten van de verschillende schijven uitgezet.
Met de afsteekbeitel worden de schijven op een iets te grote diameter afgestoken en wordt met een schrobguts (32 mm) het overtollige hout verwijderd.
Voor het afdraaien van de schijven op de juiste maat gebruik ik krompassers, welke ik met de rechterhand tegen het hout druk terwijl ik met de linkerhand met de afsteekbeitel voorzichtig hout afneem. Zodra de juiste maat is bereikt, slipt de krompasser over het hout. Hiermee moet je wel goed opletten dat door te grof hout afnemen de krompasser zich niet vastgrijpt. Met guts (13 mm) en schuine draaibeitel (18 mm) worden vervolgens de rondingen gedraaid. Alvorens de het bovenste platte bolletje geheel af te draaien, wordt de rest eerst zover mogelijk geschuurd voordat het center verwijderd wordt. Hierna wordt het center verwijderd en het bolletje afgedraaid en geschuurd.

Na het draaien van deze balusters is m’n conclusie dat ik best wel een degelijke draaibank heb gebouwd, de bank had geen moeite met deze zware jongens.

Klik op een foto voor een grotere afbeelding.

 
 
 
 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu